Over vijf jaar zal de wereld rond kunstmatige intelligentie waarschijnlijk duidelijk multipolair zijn. De Verenigde Staten blijven naar verwachting leidend in frontier AI. Bedrijven als OpenAI, Google DeepMind, Anthropic, Microsoft en Nvidia domineren grote taalmodellen, cloudinfrastructuur en AI-chips. Nvidia blijft waarschijnlijk cruciaal als leverancier van geavanceerde GPU’s. De VS combineren sterke universiteiten, defensie-innovatie en enorme private investeringen. In defensie vertaalt dit zich in AI-gestuurde drones, autonome systemen en geavanceerde analyses, geproduceerd door bedrijven als Lockheed Martin, Raytheon en Northrop Grumman.

China ontwikkelt een eigen, grotendeels gesloten AI-ecosysteem. Bedrijven als Huawei, Alibaba, Tencent en Baidu bouwen modellen, cloudplatforms en halfgeleiders. China investeert zwaar in eigen chipproductie om minder afhankelijk te zijn van westerse technologie. AI wordt breed toegepast in industrie, logistiek, gezichtsherkenning en slimme steden. In defensie speelt AI een steeds grotere rol in drones, surveillance en raketsystemen, geproduceerd door staatsbedrijven zoals AVIC en NORINCO.

Europa positioneert zich waarschijnlijk als gereguleerde en industriële AI-speler. Met de AI Act zet de EU sterk in op veilige en betrouwbare AI. In Duitsland gebruiken Siemens en Bosch AI in slimme fabrieken. Frankrijk heeft bedrijven als Dassault Systèmes en Mistral. Nederland is cruciaal via ASML, dat EUV-machines levert voor de productie van geavanceerde chips, en via NXP in halfgeleiders. Zweden heeft Ericsson in telecominfrastructuur. Europa zal minder dominant zijn in de grootste AI-modellen, maar sterker in industriële toepassingen, medische AI en energiesystemen. In defensie groeien bedrijven als Rheinmetall, BAE Systems, Airbus Defence & Space en Thales, mede door hogere Europese defensiebudgetten en de oorlog in Oekraïne.

Buiten deze drie blokken winnen andere landen aan belang. India groeit snel in AI-diensten en digitale infrastructuur via bedrijven als Tata Consultancy Services en Infosys. Het land investeert ook in eigen defensieproductie en drones. Zuid-Korea is sterk in chips met Samsung en SK Hynix en groeit als defensie-exporteur met tanks en artilleriesystemen. Japan blijft leidend in robotica en industriële technologie en investeert meer in defensie. Israël speelt een outsized rol in cyber, drones en defensie-AI, met systemen zoals Iron Dome. De Verenigde Arabische Emiraten en Saoedi-Arabië investeren zwaar in AI, cloud en militaire technologie om strategisch minder afhankelijk te worden.

Het meest waarschijnlijke beeld over vijf jaar is dus geen wereld met één AI-macht, maar meerdere technologische centra. De VS blijven waarschijnlijk koploper in schaal en innovatie, China bouwt een krachtige staatsgestuurde AI-structuur, Europa wordt een gereguleerde en industriële AI-speler, en landen als India, Zuid-Korea, Japan en Israël versterken hun positie in niches zoals chips, cyber en defensie. AI en defensie raken daarbij steeds sterker met elkaar verweven.