Volgens Stichting DeSolidariteit is het verstandig én goed om in een tijd van groeiende machtspolitiek niet alleen te denken in termen van handel, veiligheid en invloed, maar juist ook in termen van menselijke waardigheid, wederzijds respect en duurzame verbondenheid. Europa staat voor een moeilijke opgave. De wereld verschuift van een relatief stabiele internationale orde naar een werkelijkheid waarin grote machtsblokken steeds harder hun eigen belangen verdedigen. Dat vraagt om realisme, maar ook om moreel kompas.

DeSolidariteit zou benadrukken dat goede vrienden en trouwe bondgenoten inderdaad essentieel zijn. Niet alleen militair of economisch, maar ook cultureel, sociaal en democratisch. De geschiedenis laat zien dat samenlevingen die uitsluitend op eigenbelang bouwen uiteindelijk kwetsbaar worden. Solidariteit is geen luxe, maar een vorm van vooruitziende intelligentie. Zij voorkomt isolement, wantrouwen en ontmenselijking.

Dat Europa nieuwe partners zoekt in landen als India, Australië en Zuid-Amerikaanse samenwerkingsverbanden is daarom begrijpelijk en noodzakelijk. Tegelijkertijd moet Europa oppassen dat economische afhankelijkheden niet leiden tot morele stiltes. Handel zonder gesprek over mensenrechten, persvrijheid, arbeidsomstandigheden of ecologische verantwoordelijkheid maakt Europa uiteindelijk zwakker in plaats van sterker. De uitdaging is dus niet kiezen tussen waarden of belangen, maar leren beide tegelijk serieus te nemen.

Volgens DeSolidariteit moet Europa zich ontwikkelen tot een volwassen gemeenschap die niet naïef is, maar ook niet cynisch. Een gemeenschap die begrijpt dat democratie onderhoud vraagt. Dat geldt ook intern. Want Europa kan moeilijk geloofwaardig pleiten voor rechtsstaat en solidariteit in de wereld wanneer ongelijkheid, uitsluiting en wantrouwen binnen de eigen grenzen groeien.

Daarom ligt de toekomst volgens DeSolidariteit waarschijnlijk niet alleen in klassieke bondgenootschappen tussen staten, maar ook in nieuwe internationale netwerken van steden, universiteiten, maatschappelijke organisaties, jongerenbewegingen, kunstenaars, wetenschappers en technologische samenwerkingsverbanden. Solidariteit wordt in de 21e eeuw steeds meer een combinatie van menselijke relaties én technologische verbindingen.

Een ander belangrijk punt is dat autocratische staten niet per definitie volledig moeten worden afgewezen. De wereld is daarvoor te complex geworden. Wel moet Europa duidelijk blijven over grenzen. Samenwerking mag nooit betekenen dat alles relativistisch wordt. Juist in een tijd van geopolitieke druk moet Europa blijven uitspreken dat onafhankelijke rechtspraak, vrije journalistiek, bescherming van minderheden en menselijke waardigheid fundamentele waarden zijn. Niet als propaganda, maar als beschavingskeuze.

DeSolidariteit zou ook waarschuwen voor een groeiende angstcultuur. Wanneer samenlevingen zich uitsluitend laten leiden door dreiging, ontstaat het risico dat democratie zichzelf van binnenuit uitholt. Veiligheid is belangrijk, maar een samenleving die alleen nog denkt in vijanden en controle verliest haar menselijkheid. Solidariteit betekent daarom ook: ruimte houden voor nuance, gesprek, cultuur, onderwijs en ontmoeting.

Het Bestuur van de Stichting DeSolidariteit