Het NRC-artikel van 3 december 2025 over Arnaud Orains De eindigheid van de wereld toont scherp hoe het neoliberalisme is verdrongen door een nieuw, hard eindigheidskapitalisme. Orain laat in De eindigheid van de wereld zien hoe dit systeem draait op schaarste, monopolie en toe-eigening. Macht verschuift naar wie cruciale infrastructuren beheert: havens, datastromen, satellietnetwerken. Wie de routes bezit, bepaalt de wereldorde.

Die analyse sluit direct aan bij het boek dat Paul Jansen en ik schreven, Solidaire Technologie. Waar Orain de historische logica van roofkapitalisme blootlegt, richten wij ons in *Solidaire Technologie* op de vraag wat de tegenkracht kan zijn. Als technologie de nieuwe motor van macht is geworden, moet zij ook het terrein zijn waarop solidariteit opnieuw wordt georganiseerd. Technologie is geen neutraal instrument; zij versterkt de macht van degene die haar bezit. En zolang digitale infrastructuren en communicatienetwerken in handen zijn van enkele mondiale ondernemingen, verschuift recht naar recht van de sterkste.

Daarom pleiten wij voor technologie als publiek goed: democratisch verankerd, transparant en gericht op gelijkwaardige toegang. In die zin vullen beide boeken elkaar aan. Orain biedt de diagnose; wij proberen het recept te formuleren.

Bert Breij, Amsterdam

**PS** Beide boeken—De eindigheid van de wereld en Solidaire Technologie—zijn verkrijgbaar in de betere boekhandel.